Sağlık Hukuku ve Hekim Hatalarından Kaynaklanan Tazminat Davaları (Malpraktis)

Sağlık hukuku, bireylerin temel haklarını ve yaşam hakkını korumayı amaçlayan tıp ve hukuk bilimlerinin kesişim noktasında yer alır. Bu alan, hastaların ve hekimlerin haklarını, bu hakların ihlalleri durumunda izlenecek hukuki yolları, hekimlerin idari ve cezai sorumluluklarını ele alır. Ayrıca, özel sağlık kuruluşları ve idare arasındaki uyuşmazlıkları da kapsar. Günümüzde sıkça karşılaşılan malpraktis davaları, hekim hatalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları, sağlık çalışanları için önemli bir hukuki mesele haline gelmiştir.

Malpraktis Nedir ve Hukuki Dayanağı

Malpraktis, hekimin bilgi eksikliği, deneyimsizlik veya özen göstermemesi sonucu hastaya zarar vermesidir. Türk Tabipler Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları’na göre, hekimler görevlerini yerine getirirken evrensel tıbbi etik ilkelerine uygun hareket etmelidir: yararlılık, zarar vermeme ve adil olma.

Malpraktis Davasının Koşulları

Yaşam hakkı, evrensel ve vazgeçilmez bir haktır. Hekimler, tedavi ve teşhis sırasında tıbbi standartlara uygun ve etik bir şekilde hareket etmelidir. Ancak her tıbbi müdahalenin risk taşıdığı unutulmamalıdır. Tıbbi standartlara göre özenle tedavi edilen bir hastanın komplikasyonlar sonucu ölmesinden hekim sorumlu tutulamaz.

Hatalı tedavi, Borçlar Hukuku’ndaki haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır. Malpraktis davası açılabilmesi için hekimin teşhis, tedavi veya diğer işlemlerde tıbbi standartlara uymaması, yanlış veya eksik tedavi uygulaması gereklidir. Bu durumda kişide bir zarar meydana gelmeli ve zarar ile hekim hatası arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Hekimin hem hukuki hem de cezai sorumluluğu söz konusu olabilir.

Dava Açma Süreleri

Hekimin çalıştığı hastanenin kamu veya özel hastane olmasına göre dava açma süreleri değişkenlik gösterir:

• Kamu Hastanesi: Hekimin kamu hastanesinde çalışması durumunda, idareye karşı tam yargı davası açılmalıdır. İYUK 13. maddesine göre başvuru yapılmalı ve bu başvuru hastanın zararı ve doktor hatasını öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl, olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde yapılmalıdır. Başvurunun reddi veya yanıt alınamaması durumunda, 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
• Özel Hastane: Özel hastanede çalışması durumunda, Borçlar Kanunu’na göre zamanaşımı süresi uygulanır. Zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. Cezayı gerektiren bir fiilden kaynaklanıyorsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

Hekimin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu

Hekimin yanlış, eksik veya özensiz teşhis ve tedavisi, çeşitli hukuki sorumluluk türlerine dayanır: haksız fiil sorumluluğu, sözleşmeye aykırılık veya vekaletsiz iş görme. İdarenin sorumluluğu ise hizmet kusuruna dayanmaktadır.

• Cezai Sorumluluk: Hekimin kasıtlı hareketleri veya tıbbi uygulama hataları sonucu kişilerin sağlık durumlarında olumsuz gelişmeler yaşanabilir. Kamu hastanesinde çalışan hekimler için soruşturma izni alınması gereklidir. Özel hastanede çalışan hekimler için ise soruşturma izni gerekmeksizin derhal soruşturma başlatılabilir.

Malpraktis Davalarında Talep Edilebilecek Tazminatlar

Hekim hatası sonucu zarara uğrayan kimse veya ölümü durumunda yakınları tarafından maddi ve manevi tazminat davaları açılabilir. Talep edilebilecek tazminatlar şunlardır:

• Maddi Tazminat: Tedavi masrafları, bakım masrafları, iş gücü kaybı, cenaze giderleri, destekten yoksun kalma zararları.
• Manevi Tazminat: Hekim hatasından kaynaklı elem ve ızdırap, hastanın ölmesi durumunda yakınlarının yaşadığı acı ve ızdırap.

Malpraktis Davalarında Görevli Mahkemeler

Hekimin çalıştığı hastanenin kamu veya özel hastane olmasına göre görevli mahkemeler değişir:

• Kamu Hastanesi: Kamu hastanesinde çalışan doktorların hatalarından dolayı açılacak malpraktis davaları idare mahkemelerinde görülür. Hekimin kişisel kusuruna dayalı hatalar adli yargı yerlerinde değerlendirilir.
• Özel Hastane: Özel hastanede çalışan doktorların hatalarından dolayı açılacak davalar tüketici mahkemelerinde görülür.

Giresun Sağlık Avukatı

Giresun ve çevre bölgelerdeki hukuki işlemleriniz için iletişime geçebilirsiniz. Arabulucu Avukat Fatih Aydın.